In dit essay zal duidelijk
In dit essay zal ik duidelijk proberen te maken waarom de accumulerende klasse geen andere keuze heeft dan om elk redelijk ontwerp van het economische systeem te saboteren ten gunste van haar zelf; dat dit systeem hierdoor vanzelf onredelijk zal worden en dat de kans dat we het huidige systeem kunnen vervangen met een eerlijk systeem daarom zeer onwaarschijnlijk zal zijn.
De weg voorwaarts voor de accumulerende klasse
Asceticisme
De weg voorwaarts voor de productieve arbeider
Voor de rest van ons de taak om, dan wel stap voor stap, dan wel op drastische wijze, los te komen van de tentakels van het systeem die zich op velerwijze aan ons opdringen. Of om met een tijdse metafoor te spreken, de tijd is gekomen om ons te ontkoppelen van het systeem, om de kabels die ons met het systeem verbinden los te koppelen.
Gaat dit om een totale onthouding van alle vormen van moderniteit en digitalisering?
Het gaat om het herintroduceren van de autonomie. Wat wil ik eigenlijk? Onder welke omstandigheden ontstaan de voorwaarden van een goed en gelukkig leven? Een vrij leven is een leven waarin de eigen handelingen zijn onderworpen aan de eigen wil. Hiervoor is het herintroduceren van maatvoering essentieel: Hoeveel uur ben ik aan het doomscrollen? En komt dat overeen met wat ik zelf wil? Los van het minderen in uren kan het al zeer goed zijn om de maatvoering weer terug te brengen. We leven in een systeem van grenzeloosheid: alles is mogelijk, er is nergens een einde aan. De einde van de geschiedenis is voorbij en in plaats daarvan leven we in een wereld met een ‘indefinite future’. Sociale media probeert zoveel mogelijk de maatvoering te verbergen. Het ene filmpje vervangt de vorige in zo’n soepele wijze dat er zonder dat we het écht door hebben uren en uren verstrijken.
Dus. Stap 1 is het introduceren van maatvoering.
Stap 2 is het lostrekken van bepaalde kabels.
Ons doel is altijd om te minderen, maar als het systeem strijd om onze aandacht, en ons alleen maar langer willen houden dan is dit een onmogelijke strijd. Soms is het makkelijker om gewoon ervoor te kiezen om ergens mee te stoppen, om vervolgens te realiseren dat die stap die eens zo groot leek, eigenlijk heel klein is als deze eenmaal is genomen. En dat men daadwerkelijk niks mist, misschien zelfs meer ervaart door de afwezigheid van het sociale netwerk.
“As we become obsessed with straight staring at phones
My brain has now become unable to cope
The techniques and the methods that they use on my brain
Are extremely effective, and far too great
And now I’m just laying here dead on my couch
Facebook and Google have their tubes in my mouth
And as they generously feed me my ads for the day…
For the week… for the month…
I think we’re f*cked…”
– Hobo Johnson, I want you back
Hoe te verhouden tot de technologie
Is het einddoel een totale onthouding van elke vorm van technologie? Is dit haalbaar of wenselijk?
Nee, maar hier staat niet mee in strijd dat een beeld van een samenleving zonder technologie wel degelijk helpend kan zijn. Hoe zou een samenleving eruit zien die zich onthoudt van digitale netwerken en het lichaam weer centraal stelt als bron van energie en arbeid?